Fabryka Wyrobów z Brązu i Srebra Bracia Łopieńscy
-
Adres obiektu:
ul. Hoża 55, Śródmieście
-
Data powstania:
ok. 1900 r.
- Użytkownik:
właściciel prywatny / obiekt nieużytkowany
OPIS OBIEKTU
Zabudowa składa się z dwóch podłużnych oficyn ustawionych krótszymi bokami do ulicy, z budynku mieszkalnego, oraz reliktów dawnej odlewni.
Oficyny są parterowe, jednotraktowe. Murowane z cegły ceramicznej, licowane cegłą. Od ulicy są 3-osiowe, artykułowane lizenami. Kondygnacja z widocznym cokołem, zwieńczona ścianką attykową, w której okulusy i ceglany profilowany gzyms z machikułami. Gzyms kordonowy z ukośnie układanej cegły. Otwory okienne z prostymi nadprożami, zaakcentowanymi klińcami z cegieł.
W podwórzu na jednej z oficyn zachowana żeliwny zdrój podwórkowy.
Budynek mieszkalno biurowy trzypiętrowy, nakryty dachem czterospadowym (ob. bez przykrycia), czteroosiowy. Murowany z cegły, otynkowany. Na czwartej osi ryzalit mieszczący klatkę schodową. Bez detalu architektoniczne i stolarki okiennej.
HISTORIA OBIEKTU
Jan Łopieński, rzeźbiarz, brązownik, cyzeler i odlewnik otworzył firmę w 1862 r. Początkowo mieściła się na ul. Ordynackiej 3. W 1901 r. firma przeniosła się na ul. Hożą. Zakupiona posesja użytkowana była wcześniej przez wytwórnię broni palnej Roberta Zieglera i znajdowały się na niej już zabudowania warsztatów oraz budynku mieszkalnego. Z czasem Łopieńscy dobudowali dużą odlewnię w głębi posesji. Firma szybko stała się jedną z wiodących na rynku warszawskim, a nawet w obrębie zaboru rosyjskiego. Wykonywano odlewy pomnikowe z brązu, armaturę do oświetlenia ulic, okucia budowlane, sprzęty kościelne, wszelkie brązy będące wyposażeniem salonów, a także wyroby ze srebra. Łopieńscy sprzedawali swoje wyroby do Rosji, Niemiec, USA, Kanady, Republiki Południowej Afryki, Wielkiej Brytanii. Wyroby firmy zdobywały nagrody na wystawach międzynarodowych m.in. na Grand Prix na wystawie w Paryżu w 1925 r. W 1910 r. firma zatrudniała 60 pracowników.
W czasie wojny w zakładzie Łopieńskich produkowano po cichu m.in. granaty ręczne, będące potem na wyposażeniu powstańców.
Po wojnie firma zaangażowała się w odbudowę warszawskich zabytków. Wykonała m.in. odlewy figur pomnikowych Zygmunta III Wazy, Mikołaja Kopernika oraz Mickiewicza.
Niestety zasługi rodziny nie grały roli, kiedy w 1950 r. firmę znacjonalizowano. W 1956 r. Tadeusz Łopieński uzyskał zgodę na otworzenie małego zakładu, działającego do dziś przy ul. Poznańskiej.
Teren po dawnej fabryce jest obecnie nieużytkowany i ma być przeznaczony pod zabudowę wielorodzinną (w miejscu domu Łopieńskich). Jako relikty mają być zachowane budynki oficyn od strony ul. Hożej.
BIBLIOGRAFIA
- E. Pustoła-Kozłowska, Mapa budownictwa przemysłowego Warszawy, Warszawa 1983 w: Archiwum WUOZ
- Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa (Archiwum KOBiDZ) nr 177, 909
- Księga przemysłu polskiego, Warszawa 1959
- J. Zieliński, Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy, t. IV, Warszawa 1998
- http://b.lopienscy.webpark.pl/
UWAGI
Zespół zasługuje na ochronę konserwatorską w całości ze względu na swoją wartość historyczną. Nie bez znaczenia jest też architektura obiektów, będących przykładem niedużego warsztatu z przełomu wieków.
Autor tekstów i zdjęć: Michał Krasucki