Dom Handlowo-Przemysłowy Franciszek Fuchs i synowie / Fabryka Czekolady
-
Adres obiektu:
ul. Topiel 12, Śródmieście
-
Data powstania:
1829/lata 20-te XX w. r.
- Użytkownik:
obiekt rozebrany
OPIS OBIEKTU
Fabryka budowana była w kilku etapach. W latach 20-tych zbudowano 4-piętrowy budynek od ul. Topiel. Duży, 10-osiowy obiekt ozdobiony była pasami okien i tynku, co nadawało mu nowoczesny, modernistyczny wyraz. Jednak podziały wąskimi oknami dodawały mu cech tradycyjnej, dziewiętnastowiecznej kamienicy. W trakcie rozbudowy w latach 30-tych dostawiono skrzydło od ul. Drewnianej. Dekoracja pasowa, bardzo monumentalna została przeciągnięta także na ta elewację. Całości dopełniał ścięty 1-osiowy narożnik, co nadawało obiektowi bardziej reprezentacyjny charakter. W 1929 r. rozbudowano fabrykę o budynki produkcyjne umieszczone w głębi działki.
HISTORIA OBIEKTU
Firma Franciszka Fuchsa powstała w 1829 r. Początkowo był to jedynie sklep-cukiernia przy ul.Miodowej 18. z czasem rozszerzono działalność i rozpoczęto import kawy oraz herbaty. Od tej pory przy ul. Miodowej mieściły się pakownia herbaty, palarnia kawy, a w XX-leciu Międzywojennym także rozlewnia oliwy.
W 1919 r. firma została przekształcona w spółkę akcyjną z kapitałem o wysokości 3 600 000 zł. Zarząd spółki postanowił na dużą zainwestować w produkcję słodyczy, w tym cukierków i czekolady. W latach 20-tych zbudowano fabrykę na Powiśłu, pomiędzy ul. Drewnianą, Topiel i Zajęczą. W latach 30-tych prowadzono jej rozbudowę.
W fabryce produkowano czekolady deserowe ciemne, mleczne i wielosmakowe, a także figurki czekoladowe, czekoladę w proszku, batony, cukierki, pralinki, draże, herbatniki i pierniki. Asortyment był tak duży, a jakoś wyrobów tak wyśmienita, że z fabryka zaczęła zagrażać nawet potentatowi firmie Emila Wedla. Posiadała 4 sklepy: w Warszawie, w Łodzi i w Zakopanem.
W czasie wojny zniszczenia dotknęły ponad 80% zabudowań fabryki, w związku z czym upaństwowioną po wojnie firmę trzeba było w zasadzie od podstaw odbudować. W czasie odbudowy zmieniono elewację głównego budynku rezygnując z pasowych podziałów na rzecz gładkiej, jednolicie tynkowanej elewacji.
W 1960 r. działający zakład przyłączono do Wedla (wtedy Zakłady im. 22 lipca).
BIBLIOGRAFIA
- E. Pustoła-Kozłowska, Mapa budownictwa przemysłowego Warszawy, Warszawa 1983 w: Archiwum WUOZ
- Księga przemysłu polskiego, Warszawa 1959
- J. Baczyński, Zakłady Przemysłowe Warszawy, Warszawa 1982
UWAGI
Obiekt został rozebrany, a działka przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Tymczasowo (w charakterze ogrodzenia) zachowano jedynie ściany w części parteru: od ul. Topiel i ul. Drewnianej.
Autor tekstów i zdjęć: Michał Krasucki