Towarzystwo Akcyjne Warszawskiej Fabryki wyrobów Metalowych – Marcin Weszicki

OPIS OBIEKTU

Do niedawna na terenie posesji znajdowało się jeszcze pięć obiektów z ok. 1890 r. prezentujących charakterystyczne formy typowe dla architektury przemysłowej końca XIX w.: z ceglanymi elewacjami, typowymi uproszczonymi detalami architektonicznymi.
Obecna elewacja nowego budynku w pierwszej kondygnacji nawiązuje do istniejące pierwotnie budynku biurowo-produkcyjnego. Elewacja jest 12-osiowa, z dwoma przejazdami bramnymi (na osiach 7 i 12) flankowanymi płaskimi lizenami. Okna zamknięte łukami odcinkowymi zaakcentowanymi kamiennym klińcem. Pod oknami kamienne dekoracyjne parapety i fartuchy (dawnej tynkowane). Gzyms na kostkach ceglanych, dekoracyjny, z ukośnie układanych cegiełek.

HISTORIA OBIEKTU

Fabryka wyrobów metalowych została założona przez Marcina Weszickiego w 1881 r. i w dziesięć lat później przeniosła się do własnych budynków przy ul. Wroniej. Już po kilku latach działalności fabryka należała do największych zakładów na Woli – w 1901 r. zatrudniano 190 robotników, a 1904 r. aż 288. wkrótce uruchomiono też silnik parowy. Od 1909 r. zakład przemienił się w spółkę akcyjną, gdzie akcjonariuszami zostali: D. Leibowitz i M. Leibowitz. Firma miała swój sklep fabryczny w pałacu blanka przy pl. Teatralnym.

W latach międzywojennych cześć zabudowań fabrycznych zajmowały mniejsze wytwórnie, a od 1938 r. mieściła się tu fabryka mydła „Nałęcz”. W ocalałych halach po wojnie funkcjonował państwowy Zakład Przemysłu Odzieżowego „Renoma”. Kilka lat temu obiekty zburzono, a w ich miejscu zbudowano bloki mieszkalne. Na parterze od ul. Wroniej „odtworzono” elewację budynku biurowego.

BIBLIOGRAFIA

• E. Pustoła-Kozłowska, Mapa budownictwa przemysłowego Warszawy, Warszawa 1983 w: Archiwum WUOZ

LOKALIZACJA

UWAGI

Obecny obiekt nieudolnie nawiązuje do pierwotnej zabudowy ulicy. Zastosowane materiały (nowy klinkier, piaskowiec) jeszcze mocniej potęgują wrażenie słabej makiety i nie pasują do repertuaru form i materiałów typowych dla architektury przemysłowej końca XIX w.

 GALERIA OBIEKTU